Hoggaan Kusoo Beegmay Xilli Soomaaliya Bur-bursaneyd
Sheikh Sharif Sheikh Ahmed waxaa lagu xusuustaa inuu yahay mid kamid ah hoggaamiyeyaashii Soomaaliya soo maray ee xilka qabtay xilli dalku ku jiray marxaladihii ugu adkaa taariikhdiisa casriga ah. Soomaaliya waxay markaas wajahaysay burbur hay’adeed, dagaallo joogto ah, dhaqaale xumo, amni darro iyo kala qeybsanaan siyaasadeed oo baahsan.
Dowladdii uu hoggaaminayay waxay ku shaqeynaysay duruufo aad u adag; ma jirin dhaqaale dowladeed oo xooggan, hay’adihii qarankuna waxay ka bilaabanayeen heer burbur ah. Si kastaba ha ahaatee, Sheekh Shariif wuxuu xoogga saaray sidii dib loogu soo celin lahaa dowladnimo, kala dambeyn iyo kalsoonidii shacabka Soomaaliyeed.
Dib-u-dhiska Dowladda iyo Ka Gudbidda Kumeelgaarka
Mid kamid ah guulihii ugu waaweynaa ee lagu xusuusto Sheekh Shariif Sheekh Axmed ayaa ahayd doorkii uu ka qaatay in Soomaaliya laga saaro marxaladdii kumeelgaarka ahayd ee muddada dheer soo jiitamaysay.
Mudadii uu xilka hayay:
- Waxaa la diyaariyay lana ansixiyay Dastuurkii Federaalka KMG ahaa.
- Waxaa la dhisay hay’adihii ugu muhiimsanaa dowladda.
- Waxaa dib loo howlgeliyay Bangiga Dhexe.
- Waxaa la dhisay nidaam sharci iyo hay’ado amni oo rasmi ah.
- Waxaa Soomaaliya loo horseeday nidaamka Federaalka ah ee maanta jira.
Falanqeeyayaasha siyaasadda waxay tilmaamaan in qaab-dhismeedkii dowladnimo ee uu dejiyay uu noqday saldhigii ugu muhiimsanaa ee Soomaaliya uga gudubtay nidaamkii ku meel gaarka ahaa una tallaabtay dowlad rasmi ah.
Dib-u-soo Celinta Amniga iyo Dhismaha Ciidanka Qaranka
Xilligii Sheekh Shariif xilka qabtay, magaalada Muqdisho waxay ahayd goob dagaal oo ay ka jireen qaraxyo, dagaallo iyo cabsi joogto ah. Dowladda uu hoggaaminayay waxay mudnaan gaar ah siisay dib-u-dhiska ciidamada qaranka iyo sugidda amniga caasimadda.
Mudadii uu Madaxweynaha ahaa:
- Waxaa dib loo aas-aasay Ciidanka Xoogga Dalka Soomaaliyeed.
- Waxaa la uruuriyay saraakiishii hore ee ciidamada.
- Waxaa la dhisay ciidan qaran oo dib u hanan kara amniga dalka.
- Waxaa Al-Shabaab laga saaray magaalada Muqdisho sanadkii 2011.
Guushaas waxaa loo arkaa mid taariikhi ah, maadaama ay Muqdisho markii ugu horreysay muddo dheer dib u heshay xasillooni iyo dhaqdhaqaaq ganacsi oo caadi ah.
Hoggaan Dhaqaale oo Lagu Aamini Karo
Marka laga hadlayo dhinaca dhaqaalaha, Sheekh Shariif Sheekh Axmed waxaa lagu tilmaamaa hoggaamiye ka fog musuqmaasuq, ku takri-falka hantida umadda iyo uruursiga dhaqaale gaar ah.
Falanqeeyayaasha Siyaasadda iyo qeyb kamid ah bulshada Soomaaliyeed waxay ku amaanaan:
- Inuusan dalka u arkin meel laga sameysto hanti gaar ah.
- Inuusan ku dhaqmin eex iyo nin-jecleysi.
- Inuu si caddaalad iyo isla xisaabtan leh u maareeyay dhaqaalaha qaranka.
- Inuusan ku tagri-falin hantida shacabka Soomaaliyeed.
Xilliga dowladdiisa, inkasta oo aanay jirin miisaaniyad dowladeed oo xooggan, haddana waxaa jiray dadaal muuqda oo lagu ilaalinayay hantida umadda iyo dakhliga kooban ee dowladda soo gala.
Waxaa sidoo kale lagu xusuustaa inuu ahaa hoggaamiye diyaar u ah isla xisaabtan, daahfurnaan iyo in hantida qaranka si siman loogu adeego bulshada Soomaaliyeed.
Dad badan ayaa aaminsan inuu kamid yahay siyaasiyiintii yaraa ee xilka uga degay iyadoo aan lagu xusuusan fadeexado musuqmaasuq, hanti uruursi ama ku takri-fal dhaqaale.
Gurmadkii Abaaraha iyo Soo Celinta Kalsoonida Caalamka
Mudadii uu xilka hayay, Soomaaliya waxay wajahday abaaro aad u daran iyo xaalado bani’aadannimo oo adag. Sheekh Shariif wuxuu xilligaas hormuud ka noqday gurmadka shacabka Soomaaliyeed, isaga oo si joogto ah ugu baaqayay beesha caalamka in lala soo gaaro Soomaaliya taageero degdeg ah.
Dadaalladiisa diblomaasiyadeed waxay horseedeen:
- In dowlado iyo hay’ado caalami ah yimaadaan Soomaaliya.
- In la kordhiyo taageeradii bani’aadannimo.
- In Soomaaliya dib loogu soo celiyo kalsoonidii caalamka.
Inkastoo dowladdiisu lahayd dhaqaale aad u xaddidan, haddana waxaa lagu amaanaa inay shacabka u shaqeysay iyadoo aan lagu xadgudbin xuquuqdooda ama lagu maamulin cabburin iyo juujuub siyaasadeed.
Siyaasi Aaminsan Wada-hadalka iyo Cadaaladda
Sheekh Shariif Sheekh Axmed waxaa lagu yaqaannaa siyaasi aamminsan wada-hadalka, isu tanaasulka iyo xalinta khilaafaadka siyaasadeed. Intii uu xilka hayay iyo kadibba, wuxuu doorbidayay in arrimaha masiiriga ah ee dalka lagu xalliyo wadatashi iyo wada-hadallo siyaasadeed.
Waxaa lagu tilmaamaa hoggaamiye:
- Ka fog kaligii-talisnimo.
- Ixtiraama aragtida bulshada.
- U taagan mideynta iyo dib-u-heshiisiinta.
- Ka shaqeeya caddaaladda iyo hormarka dalka.
Maxaa Ka Dhigaya Musharrax Ku Habboon Hoggaanka Soomaaliya?
Iyadoo Soomaaliya maanta wali wajahaysa caqabado dhinaca amniga, dhaqaalaha iyo siyaasadda ah, dad badan ayaa aaminsan in Sheekh Shariif Sheekh Axmed uu yahay siyaasi leh khibrad iyo faham qoto dheer oo ku saabsan dowlad-dhiska Soomaaliya.
Falanqeeyayaasha Siyaasadda waxay aaminsan yihiin inuu leeyahay:
- Khibrad hoggaamineed oo adag.
- Taariikh dowlad-dhis oo muuqata.
- Sumcad ka fog musuqmaasuq iyo eex.
- Awood uu ku mideyn karo dhinacyada siyaasadda.
- Aragti ku saleysan caddaalad, isla xisaabtan iyo horumar qaran.
Waxaa sidoo kale jira aragti sii xoogeysaneysa oo sheegaysa in Soomaaliya maanta u baahan tahay hoggaan leh waayo-aragnimo, daacadnimo iyo karti lagu maareyn karo xaaladaha adag ee dalka.
Gunaanad
Taariikhda siyaasadda Soomaaliya, Sheekh Shariif Sheekh Axmed wuxuu kaga jiraa meel muhiim ah oo la xiriirta dib-u-soo nooleynta dowladnimada, dhismaha hay’adaha qaranka iyo soo celinta rajadii shacabka Soomaaliyeed.
Mudadii uu xilka hayay, wuxuu dalka ka shaqeeyay xilli aysan jirin dhaqaale, ciidan xooggan ama dowlad rasmi ah oo shaqeyneysa. Si kastaba, wuxuu dhisay saldhigii ay maanta ku taagan tahay dowladnimada Soomaaliya.
Dad badan ayaa weli ku xusuusta hoggaamiye ka shaqeeyay nabad, caddaalad, dowlad-dhis iyo ilaalinta hantida umadda Soomaaliyeed.
Q/Xog ogaale sarre (A .A.A Wax garad soomaaliyed)
