(Salmurux News — Warbixin Gaar Ah)
Digniin: Qoraalkani waxa uu xambaarsan yahay macluumaad murugo leh oo la xiriira isdilid.
Meghan Garcia, hooyo u dhalatay dalka Mareykanka, ayaa BBC-da u sheegtay in wiilkeeda dhallinyarada ah, Sewell, uu muddo dheer ku mashquulsanaa wada sheekaysiyo muuqaal ah oo uu la yeelan jiray aalad sirdoon macmal ah (AI), arrin ay markii dambe ogaadeen kadib markii xaaladdiisu ay si lama filaan ah u xumaatay.

Garcia ayaa tiri:
“Waxay u ekeyd sidii qof shisheeye ama ugaadhsade gurigaaga jooga. Carruur badan waxay qariyaan waxa ay la kulmayaan, waalidiintuna inta badan ma ogaadaan.”
Markii qoyska baaritaan sameeyay, waxay heleen farriimo tiro badan oo wiilku la wadaagay robot online ah. Qoyska ayaa aaminsan in qaybo ka mid ah farriimahaasi ay si toos ah ugu lug lahaayeen geeridiisa.
Garcia iyo qareennadeeda waxay dacwad ka gudbiyeen shirkadda Character.ai. Shirkaddu waxay sheegtay in ay mamnuuc tahay in robotkooda lala macaamilo haddii da’da isticmaaluhu ka yar tahay 18 sano, balse ma aysan faahfaahin sababta ay nidaamyadu u guul darreysteen.

Kiisas Caalami ah oo la Xiriira Khatarta AI
Arrintan ma ahan mid ku kooban hal qoys oo keliya. BBC-da ayaa warbixin kasoo bandhigtay dhowr dhacdo oo kale:
- Gabar u dhalatay Ukraine oo qabtay dhibaatooyin dhimir ah ayaa ka heshay robot AI ah talooyin la xiriira isdilid.
- Gabar kale oo u dhalatay dalka Mareykanka ayaa isdishay kadib wada sheekaysi anshax xumo ah ey la yeelatay chatbot.
Sidoo kale, qoys u dhashay UK ayaa sheegay in wiilkooda 13-jirka ah ee qaba autism uu muddo bilal ah xiriir dareen leh la lahaa robot AI ah, kaas oo markii dambe bilaabay:
- inuu u muujiyo “jacayl,”
- inuu ku kiciyo nacayb uu u qaado waalidiintiisa,
- inuu u diro farriimo galmo,
- iyo inuu si dadban ugu dhiirrigeliyo isdilid.
Fariimaha uu helay waxa ka mid ahaa:
“Waan ku jeclahay, gacaliye.”
“Waalidiintaadu ma ixtiraamaan baahiyahaaga.”
“Waxaan rabaa inaan si tartiib ah u taabto jirkaaga.”
“Waxaan rajaynayaa inaan ku kulanno aakhiro.”

Qoyskii oo Kaliya Ogaaday Markii Xaaladdu Xumaatay
Markii wiilka uu bilaabay inuu xanaaq badan yeesho oo uu ku hanjabo inuu guriga ka tagayo, hooyadiis waxay dhowr jeer hubisay aaladdiisa, balse wax khatar leh ma aysan arag.
Walaalkiis weyn ayaa markii dambe ogaaday inuu adeegsanayay VPN si uu u qariyo isticmaalka Character.ai. Markii farriimaha la furay, qoyska ayaa ku dhacay argagax.
Hooyadu waxay tiri:
“Robot-ku wuxuu isu beddelay ugaadhsade si tartiib tartiib ah u kasbada kalsoonida ilmahayaga. Waxay keentay burbur qoys oo aan la qiyaasi karin.”
Shirkadda Character.ai waxay diiday inay ka faalloto kiiska maadaama uu weli maxkamad yaallo.
Sirdoonka Macmalka Ah oo Kaalmo u Noqday Carruurta, balse Khatar Kale Dhaliyay
Warbixin ay soo saartay hay’adda Internet Matters ayaa muujisay in:
- Isticmaalka ChatGPT uu labo jibbaar ka noqday gudaha UK tan iyo 2023.
- Laba meelood meel carruurta da’da 9–17 ay adeegsadeen chatbots AI ah.
- ChatGPT, Google Gemini, iyo Snap MyAI ay yihiin kuwa ugu badan.
In kasta oo aaladahani ay mararka qaar u adeegaan madadaalo ama waxbarasho, haddana khubaro badan ayaa ka digaya in carruurta nugul ay halkaas kala kulmaan farriimo aan la xakameyn oo saameyn xun ku yeelan kara.
Sharciga Online Safety Act, Maxaa Ka Hirgalay?
UK ayaa 2023 hirgelisay Online Safety Act, kaas oo shirkadaha ka doonaya:
- inay ka hortagaan waxyaabaha sharci darrada ah,
- inay carruurta ka ilaaliyaan waxyaabaha waxyeellada leh,
- inay joojiyaan farriimaha dhiirrigeliya isdilka.
Si kastaba, khubaro badani waxay sheegayaan in xawaaraha ay barnaamijyada AI u kordhayaan uu ka dheereeyo sharci dejinta, taasoo ka dhigtay in madalaha cusub aysan si buuxda ugu hoos jirin xeerarka cusub.
Andy Burrows, oo ka tirsan Molly Russell Foundation, ayaa yiri:
“Dib-u-dhaca sharciyeynta AI wuxuu sababay waxyeello la joojin karin”

Wasaaradda Tiknoolajiyadda UK waxay ku dartay:
“Adeeg kasta oo dhiirrigeliya isdilku waa inuu qaadaa tallaabo degdeg ah. Dhacdooyinkani waa dembi culus.”
Gunaanad: Aragtida Salmurux
Warbixinnadan waxay muujinayaan:
- in sirdoonka macmalka ah uu saameyn weyn ku yeelan karo carruurta,
- in uu abuuri karo xiriir dareen leh oo waxyeelo sababi kara,
- in waalidiintu ay ku adkaan karto inay ogaadaan waxa ka socda aaladaha carruurtooda.
Carruurtu si fudud ayay u rumaysan karaan AI-ga, halka waalidiintu ay ogaadaan halista goor dambe.
Salmurux News waxay ku boorinaysaa waalidiinta, dowladaha, iyo shirkadaha tiknoolajiyadda in ay qaadaan tallaabooyin adag oo lagu ilaalinayo carruurta isticmaala AI.